Przedsiębiorstwa z sektora spożywczego, zwłaszcza te działające w branżach o wysokim zużyciu wody, takich jak przemysł mięsny i mleczarski, stoją przed wieloma wyzwaniami: koniecznością ścisłego przestrzegania krajowych regulacji, przewidywaniem zmian prawnych oraz przekształcaniem odpadów poprodukcyjnych w możliwości biznesowe.
Ścieki powstające w przemyśle spożywczym pochodzą nie tylko z procesów produkcyjnych, ale także z wody wykorzystywanej do czyszczenia oraz, ogólnie rzecz biorąc, ze wszystkich rodzajów wody zużywanej w zakładach.
Z tego powodu skład ścieków charakteryzuje się znaczną zmiennością, zależną od pór roku i procesów produkcyjnych. Ścieki te są zazwyczaj bogate w składniki odżywcze, głównie w węgiel organiczny (ChZT – chemiczne zapotrzebowanie na tlen i BZT – biologiczne zapotrzebowanie na tlen), a także w azot i fosfor.
Zarządzanie azotem w ściekach
Chociaż procesy beztlenowe są bardzo skuteczne w usuwaniu znacznej części biodegradowalnego ChZT, ich głównym ograniczeniem jest ograniczona zdolność do usuwania składników odżywczych, takich jak azot i fosfor.
W związku z tym przedsiębiorstwa muszą zwracać szczególną uwagę na dopuszczalne wartości zrzutu ustalone dla poszczególnych form azotu (amoniaku, azotanów, azotynów, azotu organicznego i azotu całkowitego) oraz fosforu. Niezbędna jest dokładna ocena konieczności wdrożenia procesów biologicznej nitryfikacji/denitryfikacji oraz usuwania fosforu w w ciągu technologicznym oczyszczania, na przykład po procesach beztlenowych.
Jeśli chodzi o gospodarkę azotową, połączone procesy nitryfikacji i denitryfikacji umożliwiają przekształcenie azotu amonowego w azot gazowy. Spośród tych dwóch procesów to nitryfikacja jest zdecydowanie wolniejsza, co znacząco wpływa na całkowitą wymaganą objętość oczyszczania, a tym samym na poziom niezbędnych inwestycji. Oprócz powolnego wzrostu bakterie nitryfikacyjne są niezwykle wrażliwe na wahania temperatury oraz na zmiany jakościowe i ilościowe charakterystyczne dla ścieków pochodzących z sektora spożywczego. Oczyszczalnie mogą doświadczać okresów, w których stężenia azotu w ściekach są niestabilne i nie spełniają limitów regulacyjnych. Innym częstym scenariuszem jest sytuacja, w której zdolność produkcyjna zakładów jest ograniczona właśnie przez zdolność oczyszczalni do usuwania azotu.
Obecnie rynek technologiczny oferuje rozwiązania pozwalające zwiększyć wydajność i stabilność oczyszczania bez konieczności zwiększania istniejących objętości osadu biologicznego, poprawiając na przykład wydajność konwencjonalnych oczyszczalni z osadem czynnym. W przypadku nowych oczyszczalni możliwe jest bezpośrednie wdrożenie kompaktowych i wydajnych technologii, co pozwala ograniczyć zakres prac budowlanych i zminimalizować wpływ procesu oczyszczania na otoczenie.
Systemy biologiczne AnoxKaldnes™ MBBR (reaktor z ruchomym złożem biologicznym) oraz AnoxKaldnes Hybas™ (hybrydowy system łączący biofilm i osad czynny) są szeroko stosowane w oczyszczaniu ścieków spożywczych ze względu na wysoką wydajność w przeliczeniu na jednostkę objętości, większą stabilność wobec zmian jakości ścieków oraz możliwość integracji z istniejącą infrastrukturą w celu bezpiecznego i szybkiego zwiększenia przepustowości oczyszczania.
Wdrożenie instalacji AnoxKaldnes™ pozwala zazwyczaj podwoić wydajność istniejącej konwencjonalnej oczyszczalni z osadem czynnym oraz zmniejszyć o nawet 70% objętości wymagane w nowych instalacjach.
Wnioski
Zrównoważony rozwój środowiskowy stał się czynnikiem strategicznym dla wielu przedsiębiorstw, zwłaszcza z sektora spożywczego, które od dawna przywiązują dużą wagę do swoich powiązań z lokalną społecznością oraz rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym. W europejskim kontekście dyrektywy unijne dotyczące oczyszczania ścieków oraz cele Europejskiego Zielonego Ładu zachęcają przemysł do wdrażania bardziej wydajnych i zrównoważonych technologii. Liczne europejskie i krajowe programy finansowania oferują istotne wsparcie dla projektów modernizacji i optymalizacji oczyszczalni, ułatwiając przejście na bardziej efektywne procesy, takie jak te opisane w niniejszym artykule. Inwestycje w te technologie nie tylko zapewniają zgodność z przepisami, ale stanowią również okazję do poprawy konkurencyjności i zmniejszenia wpływu działalności przemysłowej na środowisko.
Czy są Państwo gotowi do optymalizacji gospodarki azotowej w swoim zakładzie?
